ΣΤΕΓΗ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ
KΓ΄ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ
Κάσος  28 –  30  Ιουνίου  2024
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ
Παρασκευή 28 Ιουνίου 2024
ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
(Αμφιθέατρο Γυμνασίου Λυκειακών Τάξεων Κάσου)

Πρόεδρος: 
Χρυσούλα Ζουμπά, Γ. Γραμματέας Σ.Γ.Τ.Δ.

09.30 – 09.45   	Υποδοχή Συνέδρων
09.45 – 10.00	Έναρξη - Χαιρετισμοί
10.00 – 10.15	Φωτεινή Ζερβάκη, αρχαιολόγος
- Ένα νέο ταφικό συγκρότημα στην Παναγιά και τα ιδιαίτερα ενεπίγραφα σήματα της Κάσου
10.15 – 10.30	Ιωάννα Μπίθα, Βυζαντινολόγος, Κύρια Ερευνήτρια (διευθύνουσα) του Κέντρου Έρευνας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης της Ακαδημίας Αθηνών
- Ένα γραπτό βημόθυρο τέμπλου του 17ου αιώνα στη Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ Ρουκουνιώτη στη Σύμη
10.30 – 10.45	Χαριστούλα Γιακουμάκη, αρχαιολόγος
Μαλώνα Ρόδου: Ιστορικές μαρτυρίες και αρχαιολογικά τεκ-μήρια
10.45 – 11.00	Ανδρέας Θεοδοσίου, αρχιτέκτων
Συνεισηγητής: Ιωάννης Βολανάκης, αρχαιολόγος
- Χριστιανικά μνημεία στην τοπική κοινότητα Ασκληπιού της Ρόδου 
11.00 -  11.15	Κυριακός – Παντελεήμων Μάγος, αρχιτέκτονας
- Η αρχιτεκτονική κληρονομιά του οικισμού της Σύμης. Ζητήματα προστασίας και ανάδειξης του κοινόχρηστου χώρου.
11.15 -  11.30	Καλλιόπη Μπαϊράμη, αρχαιολόγος
- Ο χορός των Νυμφών: Αναθηματικά γλυπτά από το Ιερό των Θεών Πάντων στη Ρόδο.
11.30 – 11.45 	ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
Πρόεδρος: Νίκος Κωνσταντινίδης, συγγραφέας

11.30 – 11.45	Ιωάννης Βολανάκης, επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων
-Ιστορικά συμφραζόμενα στο βιβλίο του Μανόλη Μαυρολέοντος: «Να σου κάμω την ιστορία μου…»  
11.45 – 12.00 	Γιουλία Πετρίδου, αρχαιολόγος
Το εικονογραφικό θέμα της φιλονικίας της Αθηνάς με τον Ποσειδώνα: Η περίπτωση ενός ψηφιδωτού δαπέδου από την Κω.
12.00 – 12.15	Μανόλης Στεφανάκης, καθηγ. Κλασικής Αρχαιολογίας
Συνεισηγητές: Ευαγγελία Δήμα, Διονυσία Σουρασή, Ελένη Χατζηιωάννου, αρχαιολόγοι.
- Ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Κυμισάλας. Το αρχαιολογικό μονοπάτι και τα τείχη της ακρόπολης στον λόφο του Αγίου Φωκά.  
12.15 – 12.30	 Σταύρος Παπαδόπουλος, σύμβουλος εκπαίδευσης
Συνεισηγήτρια: Μαρία Αρβανιτάκη, εκπαιδευτικός
- Η  αποτύπωση του Ολοκαυτώματος της Κάσου στα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας την περίοδο 1880 έως τις μέρες μας
12.30 – 12.45	Γιώργος Ντέλλας, δρ αρχιτέκτων
Συνεισηγήτρια: Ελένη Παπαβασιλείου, αρχαιολόγος
Η εκκλησία της Παναγίας στο Εμπορειό Κάσου. Νεώτερα αρχαιολογικά στοιχεία μετά τις κτηριακές επεμβάσεις στο μνημείο.
12.45 – 13.00 	Βασιλική Ελευθερίου, αρχιτέκτων ΥΠΠΟ, Διευθύντρια Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης
- Η συμβολή των επιστημονικών επιτροπών στα έργα αποκατάστασης και  ανάδειξης των μνημείων
13.00 – 13.15 	Σωτήριος Πατατούκος, Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης της Εφ.Α.Δ.
- Συντήρηση και αποκατάσταση εικόνας της Παναγίας Γλυκοφιλούσας από τον ναό της Γέννησης της  Θεοτόκου στον Εμπορειό της  Κάσου
13.15 – 13.30	Μαρία Μιχαλάκη – Κολλια, αρχαιολόγος
	Αστυπάλαια: Διεθνές Διεπιστημονικό Κέντρο και Τοπική Κοινωνία. Μια Επιστημονική και Αισθαντική Περιήγηση στην Ιστορία. 
13.30 – 13.45 	Μανώλης Μελάς, καθηγητής
	-Κασος, πρώτη σκάλα των Μινωιτών προς την Ανατολική Μεσόγειο

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
Πρόεδρος: Φωτεινή Ζερβάκη, αρχαιολόγος

18.30 -  18.45   	Νεκτάριος Ζάρρας, ΕΔΙΠ Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Συνεισηγήτρια: Ελένη Παπαβασιλείου, αρχαιολόγος
- Αγία Τριάδα Ψίνθου. Η κτητορική παράσταση της μοναχής Καταφυγής (1408)
18.45 – 19.00 	Αγγελική Γιαννικουρή, επίτιμος έφορος αρχαιοτήτων
Συνεισηγήτρια: Ειρήνη Παπανικολάου, αρχαιολόγος. 
- Μια ρωμαϊκή οικία μουσειοποιείται: Η Casa Romana της Κω.
19.00 – 19.15  	Νεκταρία Δασακλή, συντηρήτρια αρχαιοτήτων και έργων τέχνης, μουσειολόγος
- Βοτσαλωτά δάπεδα της Κάσου: Ένα στοιχείο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και η μεγάλη πρόκληση της διατήρησης και ανάδειξής του. 
19.15 -  19.30 	Κατερίνα Κακακιού, αρχιτέκτων μηχανικός
Συνεισηγητές: Χαριστούλα Γιακουμάκη, αρχαιολόγος,
Φανούριος Ροδίτης, τοπογράφος μηχανικός, 
Φώτιος Σιδηρόπουλος, συντηρητής αρχαιοτήτων
- Εργασίες αναστήλωσης και ανάδειξης του μεσαιωνικού κάστρου της Χάλκης και του ναού του Αγίου Νικολάου. 
19.30 – 19.45  	Αγγελική Κατσιώτη, αρχαιολόγος 
- Αρχαιολογικά ταξίδια στα μικρονήσια της Λέρου και της Νισύρου: Θέσεις, οικισμοί και οχυρώσεις των ιστορικών χρόνων
19.45 – 20.00 	ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Πρόεδρος:
Μάνος Αναστασιάδης, Ζωγράφος - εκπαιδευτικός

20.00 – 20.15	Χαρούλα Φανταουτσάκη, αρχαιολόγος
- Η πρωτοβυζαντινή εγκατάσταση στην Παλαιόχωρα Αμάρτου και ο αρχαιολογικός πλούτος της περιοχής στα νοτιοδυτικά του οικισμού της Κρητηνίας στη Ρόδο
20.15 – 20.30	Άννα – Μαρία Κάσδαγλη, αρχαιολόγος
- Καὶ ἦν μετὰ τῶν θηρίων. Απεικόνιση ευαγγελικού εδαφίου σε μεσαιωνικό πεσσόκρανο της Ρόδου.
20.30 – 20.45 	Στέλλα Παλαιολόγου, αρχαιολόγος
Συνεισηγήτρια: Ειρήνη Παπανικολάου, αρχαιολόγος
- Αρχαία λατομεία πωρολίθου στη Λίνδο: To μεγάλο λατομείο στη θέση "Πούντα" στους Πεύκους.
20.45 – 21.00	Παναγιώτα Ψαρρή, αρχαιολόγος
- Οι μεσαιωνικοί ανεμόμυλοι της Ρόδου. Ένα ταξίδι στον χώρο και στον χρόνο
21.00 – 21.15	Μιχαήλ Ασφενταγάκης, Δρ Χριστιανικής και Βυζαντινής Αρχαιολογίας
- Άγνωστες μεταβυζαντινές εικόνες από τη μονή Προφήτου Ηλία Σύμης

 	 

Σάββατο 29 Ιουνίου 2024
ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ

Πρόεδρος: 
Γιάννης Φραγκούλης, Πρόεδρος Ομοσπονδίας Δωδεκανησιακών Σωματείων Αθηνών - Πειραιώς

09.30 – 09.45	Ζωή Καΐκα, αρχαιολόγος   
Συνεισηγήτρια: Φανή Κ. Σέρογλου, αρχαιολόγος
- Δύο νέοι κεραμικοί κλίβανοι από την Κω
09.45 – 10.00	Τίτσα Πιπίνου, συγγραφέας
- Η δύσκολη ζωή των ανδρών στα Δωδεκάνησα το πρώτο μισό του 20ού αιώνα.
10.00 – 10.15	Φανή Σέρογλου, αρχαιολόγος 
Συνεισηγητής: Αντώνης Δρομπόνης, αρχαιολόγος
-Διερευνώντας τον Δυτικό Τομέα της πόλης της Κω. Μία πρώτη παρουσίαση της σωστικής ανασκαφής του οικοπέδου Κομουντζή
10.15 – 10.30	Κατερίνα Μανούσου – Ντέλλα, δρ. αρχιτέκτων.  
- Λιμάνια και οικισμοί της Κάσου
10.30 – 10.45	Παναγιώτης Βενέρης, Αρχιτέκτων Μηχανικός – Γεν. Διευθυντής Ανάπτυξης Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου
- Νήσος Ρόδος: Οι χαμένες ευκαιρίες στο Χωρικό Σχεδιασμό.
10.45 -  11.00 	Ειρήνη Γαλανού – Μπουφίδη, συνταξιούχος ΜΜΕ
- Ο Διδάσκαλος του Γένους Νικόλαος Μ. Δράκος και οι Κασιώτες της Αφρικής
11.00 – 11.15	Δημήτρης Σφακιανάκης, αρχαιολόγος 
Συνεισηγήτρια: Φανή Κ. Σέρογλου, αρχαιολόγος
- Το «Ροδο-Μιλησιακό» πολιτισμικό τρίγωνο 
11.15 – 11.30 	ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Πρόεδρος:  Ηλίας Μαστροπαύλος, συντ. τραπεζικός υπάλληλος

11.30 – 11.45	Ξανθή Αργύρη, αρχαιολόγος
Συνεισηγητής: Γιώργος Μαστροπαύλος, υπ. διδάκτωρ Ιστορίας και Αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων
- Θαλάσσιες διαδρομές στο νοτιοανατολικό Αιγαίο: Δύο ναυάγια της κλασικής και πρώιμης ελληνιστικής περιόδου από τη θαλάσσια περιοχή της νήσου Κάσου
11.45 – 12.00	Ντίνα Μαχαιρίδη, παιδίατρος
- Η διαχρονική επίδραση που ασκούν τα νανουρίσματα – τακταρίσματα στην ψυχοκινητική εξέλιξη στο κύημα, νεογνό, βρέφος και παιδί.  
12.00 – 12.15	Ευαγγελία Παναή, φιλόλογος – επιχειρηματίας
- Μηνάς Μάρκου Μαλλιαράκης: ένας Αιγυπτιώτης δικηγόρος εκ Κάσου, στην Βιλλανόβα των αρχών του 20ού αιώνα
12.15 – 12.30 	Νίκος Κωνσταντινίδης, συγγραφέας
- Οι Κασιώτες στη Σύρο και στις Κυκλάδες μετά το Ολοκαύτωμα
12.30 – 12.45	Πάρις Παπαθεοδώρου, αρχιτέκτων / συνταξιούχος
- Παλιά Πόλη Ρόδου: Υπόγεια δίκτυα και νέα οδοστρώματα 
12.45 – 13.00 	Κωνσταντίνος Ασλανίδης, συνταξιούχος δάσκαλος, πρώην Προϊστ. ΓΑΚ – Τοπικού Αρχείου Λέρου
 - Το Πανεπιστήμιο της … εξορίας.  Μια προσπάθεια κατάδυσης στα δίσεκτα χρόνια της επταετίας 1967-1974, μέσα από σημειώσεις μαθημάτων επώνυμων επιστημόνων – εξορίστων στο Παρθένι της Λέρου.
13.00 – 13.15 	Μαρία–Κωνσταντίνα Ανδριανοπούλου, οικονομολόγος. 
- Παρουσίαση νέου χειρόγραφου πολιτιστικού και τοπωνυμικού χάρτη Καρπάθου και Κάσου. 
13.15	– 13.30	Μαρίνα Κυριάκου, εκπαιδευτικός Πρωτοβ. Εκπαίδευσης
Συνεισηγητής: Κατσαδώρος Γεώργιος, καθηγητής Λαογραφίας Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Αιγαίου  
-Η λαϊκή λογοτεχνία στον εικονικό κόσμο. Μαντινάδες της Κάσου στο διαδίκτυο. 
13.30 – 13.45	Γιώργος Τσαμπανάκης, πρ. Σύμβουλος Πολιτισμού της Περιφερειακής Ενότητας Καρπάθου - Η. Ν. Κάσου 
- Ιστορικό των προσπαθειών της επίσημης απόδοσης στον Δήμο Κάσου του τιμητικού τίτλου της Ηρωικής Νήσου από τη Βουλή των Ελλήνων
ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ

Πρόεδρος
Μανόλης Μαυρολέων, φαρμακοποιός - συγγραφέας

18.30 – 18.45	Κώστας Σκανδαλίδης, συγγραφέας
- Φώτης Βαρέλης. Ο Παιδαγωγός και Λογοτέχνης
18.45 – 19.00	Κωσταντίνος Στεργίου, φιλόλογος κλασικού τομέα
- Αλαζονεία της δύναμης. Ερμηνευτικές και ιστορικές προσεγγίσεις		
19.00 – 19.15 	Κυριακή Φαρδή, Μέλος ΕΔΙΠ-ΠΤΔΕ-Παν. Αιγαίου, PhD Παιδαγωγικών και Ιστορικής Εκπαίδευσης
- Το Σιωπηλό Παρελθόν στη γενική σχολική ιστορία: Το παράδειγμα της Κάσου
19.15 – 19.30 	Ιουλία Παπαευτυχίου, αρχιτέκτων μηχανικός - εκπαιδευτικός
- Το φυσικό και ανθρωπογενές τοπίο της Κάσου ως ανα-πτυξιακό κεφάλαιο
19.30 – 19.45 	Μηνάς Χατζηαντωνίου, Δια βίου κοινωνικός παιδαγωγός – σκηνοθέτης
- Οι Κασιώτες στην Κω – οι Κώοι στην Κάσο. Ιστορική- κοινωνική- πολιτισμική προσέγγιση - Προοπτικές
19.45 – 20.00  	ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

Πρόεδρος:
Αριστείδης Μιαούλης, δημοσιογράφος, Προϊστάμενος ΕΡΤ Νοτίου Αιγαίου

20.00 – 20.15 	Αικατερίνη Μαρινάκη, MSC Λαογραφίας
	- Salin de Giraud, η «μικρή Κάλυμνος» της Νότιας Γαλλίας
20.15 – 20.30 	Διονύσιος Καλαμάκης, αναπληρωτής καθηγητής / διευθυντής του τομέα Βυζαντινής Φιλολογίας και Λαογραφίας της Φιλοσοφικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών
- Βυζαντινές απηχήσεις σε κάλαντα της Δωδεκανήσου.
20.30 - 20.45	Μανώλης Κασσώτης, μαθηματικός – συγγραφέας
- Η Κάσος στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο
20.45 – 21.00	 Σοφία Χατζηδημητρίου – Παράσχου, φιλόλογος
- Αυτοί που φεύγουν και αυτοί που μένουν: τα δυο πρόσωπα της ξενιτιάς. 
21.00 – 21.15 	- Στυλιανός Χριστοφυλάκης, αρχιτέκτων – εικαστικός
Οι διαδρομές ανάδειξης της Ιταλίας σε αποικιακή δύναμη και η αρχή της επέκτασής της στα Βαλκάνια και την Εγγύς Ανατολή μετά την κατάληψη της Δωδεκανήσου το 1912. 
21.15 – 21.30	Μαριγούλα Κρητσιώτη, ερευνήτρια – λαογράφος
	Το μαντολίνο ως μουσικό όργανο των γυναικών της Δωδεκανήσου.

Κυριακή 30 Ιουνίου 2024
ΠΡΩΙΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
Πρόεδρος:
Κώστας Σκανδαλίδης, συγγραφέας

09.30 – 09.45	Αριστείδης Μιαούλης, δημοσιογράφος - Προϊστάμενος ΕΡΤ Ν. Αιγαίου
- Ιωάννης Μ. Μαλανδράκης: Κάσος 1824 - Πάτμος 17 Ιουλίου 1899. Ο Ναυτικός ΄Ελληνας Πρόξενος που μέσα απο ανέκδοτα έγγραφα παρουσιάζει τις σχέσεις Κάσου - Πάτμου.
09.45 – 10.00 	Χρυσούλα Ζουμπά, περιβαλλοντολόγος, Αν. Προϊσταμένη Γραμματείας Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Αιγαίου  
- Βραχονησίδες Καρπάθιου Πελάγους. Ένας παράδεισος στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων
10.00 – 10.15	Μάνος Αναστασιάδης, ζωγράφος και εικαστικός δημιουργός, δάσκαλος τέχνης, εκπαιδευτικός
- Ιχνηλατώντας την μορφή
10.15 – 10.30	Μιλτιάδης Λογοθέτης, Δρ Οικονομολόγος
	Δικαιοπρακτικές, διοικητικές και κανονιστικές πράξεις της Κοινότητας Μανδρακίου Νισύρου υπό προνομιακό καθεστώς περιόδου 1905-1920
10.30 - 10.45	Μανόλης Μαυρολέων, φαρμακοποιός – συγγραφέας
	- Τα παραμύθια της Κάσου. Το χθες, το σήμερα, το αύριο
10.45 – 11.00	Νίκος Μαστροπαύλος, δημοσιογράφος
- Η “Συνοπτική έκθεσις των Κασσίων Αγώνων” του Νικολάου Γρηγοριάδη, η μονάκριβη μαρτυρία αυτόπτη μάρτυρα των γεγονότων της Επανάστασης και του Ολοκαυτώματος
11.00 -  11.15	Ηλίας Μαστροπαύλος, συντ. τραπεζικός υπάλληλος
- Τα βοτσαλωτά της Κάσου
11.15 – 11.30	Γιάννης Φραγκούλης, Πρόεδρος Ομοσπονδίας Δωδεκανησιακών Σωματείων Αθηνών – Πειραιώς
- Αβοήθητοι και στο σπίτι
11.30 – 11.45	Μανόλης Μακρής, συγγραφέας, Πρόεδρος ΣΓΤΔ
	- Τα τραγούδια της Κάσου ως μνημεία του λόγου