Δήμος Καμείρου
Ο Δήμος Καμείρου ήταν ένας από τους δέκα δήμους στους οποίους διαιρεούνταν διοικητικά η Ρόδος, την περίοδο που ίσχυσε το πρόγραμμα Καποδίστριας. Λειτούργησε την περίοδο 1999 -2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο δήμο Ρόδου. Βρισκόταν στα βορειοανατολικά του νησιού και συνόρευε με τους περισσότερους δήμους του νησιού. Ο δήμος αποτελούνταν από επτά δημοτικά διαμερίσματα και είχε συνολικό πληθυσμό 5.145 κατοίκους. Έδρα του δήμου ήταν η Σορωνή.Στον δήμο περιλαμβάνονταν τα παρακάτω δημοτικά διαμερίσματα και οικισμοί:
- Δ.δ. Σορωνής
Η Σορωνή αποτελεί την έδρα του δήμου Καμείρου. Βρίσκεται σε απόσταση 25 χιλιομέτρων από την
πόλη της Ρόδου. Πήρε το όνομά της από το δάσος των «Δρυών» που υπήρχε στην περιοχή. Σόρων σημαίνει δάσος δρυών και χώρος με βελανιδιές.
Η Σορωνή αποτελεί χωριό της Δημοτικής Ενότητας Καμείρου του Δήμου Ρόδου. Βρίσκεται σε απόσταση 24 χιλιομέτρων από τη πόλη της Ρόδου. Πήρε το όνομά της από το δάσος των «Δρυών» που υπήρχε στη περιοχή. Σόρων σημαίνει δάσος δρυών και χώρος με βελανιδιές. Μία άλλη εκδοχή υπάρχει με το όνομα να προέρχεται από την γεωργική παραγωγή της περιοχής, τα «ώνια» (αγαθά, προμήθειες).Το χωριό είναι χτισμένο πολύ κοντά στη θάλασσα. Έχει έκταση 13.675 στρεμμάτων. Διαθέτει πλούσια βλάστηση και γόνιμο έδαφος, το οποίο καλλιεργείται από τους κατοίκους με ελαιόδεντρα, αμπέλια και άλλα γεωργικά προϊόντα.
Σε κεντρικό δρόμο του «παλιού» χωριού υπάρχει το Λαογραφικό Σπίτι Σορωνής το οποίο είναι στολισμένο με παραδοσιακό τρόπο και ταξιδεύει τους επισκέπτες δεκάδες χρόνια πίσω. Υπάρχουν ακόμη οι παραδοσιακές φορεσιές της Σορωνής. Εκεί στις 23 Ιουνίου αναβιώνει το έθιμο του Άη Γιάννη του Κλείδωνα (Καλαφουνιάρη).Σε απόσταση 3 χιλιομέτρων αξιόλογη τοποθεσία είναι ο Άγιος Σουλάς (Σίλας), όπου υπάρχει αισθητικό δάσος, το Μοναστήρι του Αγίου με Αγίασμα-πηγή, της οποίας το νερό θεωρείται θεραπευτικό και εγκαταστάσεις αθλητικές (γήπεδο ποδοσφαίρου, μπάσκετ, τένις), πάρκο κυκλοφοριακής αγωγής και ένα υποτυπώδεις ιπποδρόμιο. Υπάρχει ακόμη πάρκο ελαφιών. Κατά τη γιορτή του ομώνυμου Αγίου (20-30 Ιουλίου) γίνεται ένα θρησκευτικό, πολιτιστικό και αθλητικό δεκαήμερο με ποικίλες εκδηλώσεις και ένα από τα μεγαλύτερα και ιδιαίτερα πανηγύρια του νησιού, το οποίο συγκεντρώνει δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες.Στη Σορωνή υπάρχουν οι εξής σύλλογοι:– Πολιτιστικός και Λαογραφικός Σύλλογος Σορωνής Ρόδου «Το Αμπερνάλλι» (www.ampernalli.gr, www.facebook.com/ampernalli )– ΑΕΣ Ευκλής Σορωνής (www.efklis-1926.webs.comwww.facebook.com/efklissoronis)
– Σύλλογος Περιβάλλοντος Σορωνής (sypeso@otenet.gr)
– AΓΕΣ Κάμειρος 2009 (www.kameiros-2009.webs.com).
- Δ.δ. Απόλλωνα
Σε απόσταση 50χλμ από την πόλη της Ρόδου στις Νοτιοανατολικές πλαγιές του υψώματος “Προφήτης
Ηλίας” το οποίο αποτελεί παρακλάδι του όρους “Αττάβυρος” σε κατάφυτη από πεύκα, κυπαρίσσια, ελαιόδεντρα κλπ περιοχή, ευρίσκεται το χωριό “Απόλλωνα” (έκταση 71 τ. χλμ, υψόμετρο 330μ., κάτοικοι 1005). Σήμερα το χωριό “Απόλλωνα” είναι τοπικό διαμέρισμα του δήμου Καμειρέων.Η ετυμολογία του ονόματος, σύμφωνα με την πλέον επικρατούσα άποψη, φαίνεται να σχετίζεται με τον ομώνυμο θεό, τον Απόλλωνα.Οι κάτοικοι των Απολλώνων ασχολούνται κυρίως με την γεωργία, την κτηνοτροφία και την μελισσοκομία. Τα τελευταία χρόνια ασχολούνται πλέον και με τα τουριστικά επαγγέλματα.Τόσον εντός του χωριού όσο και στην ευρύτερη περιοχή του υπάρχουν πολλά αξιοθέατα (εκκλησία-λαογραφικό μουσείο-παραδοσιακός νερόμυλος-παλαιοί ιεροί ναοί και ναϋδρια) καθώς επίσης και τοποθεσίες με φυσικές ομορφιές απείρου κάλλους.Χαρακτηριστικό γνώρισμα του χωριού “Απόλλωνα” αποτελεί η ύπαρξη παραδοσιακών κατοικιών τα οποία διατηρούνται σε άριστη κατάσταση μέχρι σήμερα. Στο χωριό επίσης δραστηριοποιούνται σύλλογοι όπως ο Αγροτικός συνεταιρισμός, ο Αθλητικός “Α.Π. Σ. Απόλλων Απολλώνων” με έτος ίδρυσης το 1950, ο πολιτιστικός σύλλογος “Νέοι ορίζοντες” με έτος ίδρυσης το 1979, οι οποίοι με την δράση τους προσφέρουν και συμβάλλουν ουσιαστικά στην προβολή του χωριού καθώς και στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.Από τις 7 Μαρτίου 1945 όταν η Δωδεκάνησος ενσωματώθηκε με την μητέρα Ελλάδα, τα Απόλλωνα αποτέλεσαν μια κοινότητα η οποία παρέμεινε μέχρι το 1998, όταν με το σύστημα “Καποδίστριας” αποτέλεσε πλέον τοπικό διαμέρισμα του Δήμου Καμείρου.
- Δ.δ. Διμυλιάς [ 515 ]
Πήρε το ονομά του από τους δύο μύλους του χωριού, απέχει 34 χιλιόμετρα και το περιβάλλον είναι
μαγευτικο και αξέχαστο.Βρίσκετε ανατολικά των παρυφών του Προφήτη Ηλία στα κεντρικά της Ρόδου. Χτισμένη σε μια κατάφυτη κοιλάδα, πλάι στα άφθονα νερά της πηγής Κοσκινιστή είναι χτισμένη η Διμυλιά. Ιδιαίτερα γραφικός είναι ο οικισμός της Ελεούσας με την ομώνυμη εκκλησία της παναγιάς όπου ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κτίσματα (σπίτια, γραφεία, καταστήματα) που χρησιμοποιούσαν οι Ιταλοί που εποίκισαν την περιοχή και ήταν κυρίως υλοτόμοι και εκμεταλλεύονταν τα κοντινά πλούσια σε βλάστηση δάσοι. Στις πλαγιές του βουνού Πρ. Ηλίας στη θέση Φουντουκλί βρίσκεται σημαντική τετράκογχη βυζαντινή εκκλησία του 13ου αιώνα αφιερωμένη στον Αγιο Νικόλαο με βυζαντινές τοιχογραφίες του 14ου ή 15ου αιώνα.
- η Αγία Ελεούσα [ 258 ]
Η Αγία Ελεούσα είναι οικισμός στη Ρόδο. Υπάγεται στην τοπική κοινότητα Διμυλιάς , της δημοτικής ενότητας Καμείρου, του δήμου Ρόδου, της περιφερειακής ενότητας, Ρόδου (του πρώην νομού Δωδεκανήσου), στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης..
Πριν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Ρόδου του νομού Δωδεκανήσου, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Νήσων Αιγαίου Πελάγους.Η Αγία Ελεούσα, υπήρξε κάποτε θέρετρο των Ιταλών, όταν κατείχαν το νησί.
Είναι ένα χωριό, στους κατάφυτους πρόποδες του βουνού Προφήτης Ηλίας. Το έφτιαξαν οι Ιταλοί (Campochiaro ήταν το αρχικό όνομά του) και εγκατέστησαν εκεί υλοτόμους από τη Βόρειο Ιταλία. Στόχος τους δεν ήταν μόνο η εκμετάλλευση της ξυλείας, αλλά και η φροντίδα του δάσους για τουριστικούς λόγους -στον Προφήτη Ηλία διέμεναν οι επίσημοι επισκέπτες της Ρόδου. Η πλατεία της Ελεούσας είναι περιστοιχισμένη από επιβλητικά κτίρια. Το μεγαλύτερο, με τις καμάρες και τα καμπυλωτά μικρά μπαλκόνια, ήταν η αγορά. Απέναντι ήταν οι φυλακές (σήμερα λειτουργεί ως σχολείο). Στη μια άκρη της πλατείας βρισκόταν το σανατόριο και στην άλλη η εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους, άλλοτε καθολική και τώρα ορθόδοξη.Λίγα μέτρα μετά την πλατεία, υπάρχει μια μεγάλη στρογγυλή υδατοδεξαμενή, όπου συγκεντρώνονται τα νερά της παρακείμενης πηγής του Κοσκινιστή. Εκεί μέσα ζει ένας αρκετά μεγάλος πληθυσμός από γκιζάνια. Είναι ότι απέμεινε από έναν πληθυσμό που δεν υπάρχει πλέον, αυτόν του ρέματος Πλατύ.
- Δ.δ. Καλαβάρδα
Tα Καλαβάρδα, ένα μικρό χωριό 512 κατοίκων(σύμφωνα με την τελευταία απογραφή).
Το χωριό μας βρίσκεται κοντά στη θάλασσα, σε απόσταση 30 χλμ από την πόλη της Ρόδου και μόλις 6 χλμ από τον αρχαιολογικό χώρο της Καμείρου. Η περιοχή της Καμείρου – Ρόδου εκτείνεται στην πιο άγρια και ανεμοδαρμένη βορειοδυτική πλευρά του νησιού κοντά στο ακρωτήριο του Αγίου Μηνά (το αρχαίο Μυλάντιο) στις υπώρειες του όρους Ακραμύτης. Κατά την προϊστορική εποχή εδώ λατρεύονταν οι Μυλάντιοι θεοί που δίδαξαν στους ανθρώπους το άλεσμα και το ζύγωμα. Η αρχαιολογική φυσιογνωμία της περιοχής περιλαμβάνει και μυκηναϊκά νεκροταφεία στα Καλαβάρδα, δυτικά της Καμείρου. Ευρήματα γεωμετρικής περιόδου (8ος αιωνας. πΧ.) υποδεικνύουν την ύπαρξη ναού αφιερωμένου στην Αθηνά στην ακρόπολη. Ο πρώτος μεγάλος σεισμός του 2 2 6 πΧ. κατέστρεψε την κλασική πόλη και το ναό της Αθηνάς Δαμειριάδας. Η ελληνιστική πόλη οικοδομήθηκε σύμφωνα με το Ιπποδάμειο σύστημα σε τρία επίπεδα – άνδηρα. Στην κορυφή του λόφου βρίσκεται η ακρόπολη με το ναό της Αθηνάς και τη στοά. Στο μεσαίο άνδηρο απλώνεται ο οικισμός και χαμηλότερα υψώνεται ο ελληνιστικός ναός, η δωρική κρήνη, η αγορά και ο περίβολος των βωμών. Τον ευρύτερο χώρο κοσμούσαν, όπως σε κάθε κλασική και ελληνιστική πόλη, πλήθος αναθημάτων, όπως στήλες και εξέδρεσ με αγάλματα. Όμως ο τρομερός σεισμός του 1 4 2 πΧ. κατέστρεψε την πόλη της Καμείρου για δεύτερη φορά.
Αρχαιολογικός χώρος Καμείρου: Περιλαμβάνει τον αρχαίο οικισμό, μικρότερο και πιο «επαρχιακό» σε σχέση με την Ιαλυσό και τη Λίνδο, που είναι διαμορφωμένος σε τρία επίπεδα στο λόφο με τα εξής μνημεία: Ακρόπολη με το τέμενος της Αθηνάς Καμειριάδος, δεξαμενή συλλογής όμβριων υδάτων, Ελληνιστική στοά (κάτω από το δάπεδό της οποίας, διαπιστώθηκε ύπαρξη αξιόλογου υδρευτικού συστήματος με πηγάδια, υπόγειεσ δεξαμενές και πήλινους υδρευτικούς σωλήνες), τετράπλευρος βωμός ελληνιστικής εποχής μπροστά από τη δωρική στοά, οικισμός ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής, Ελληνιστικός ναός στο τρίτο άνδηρο, Ιωνικός ναϊσκος από πωρόλιθο με ένδυση κονιάσματος που χρησίμευε για τη στέγαση αναθηματικού αγάλματος, κρήνη, τετράπλευρη πλατεία (αγορά), περίβολος με βωμούς (στο πρώτο επίπεδο βρίσκεται μεγάλος επιμήκης βωμός του Ήλιου), ημικυκλική εξέδρα μπροστά από τον περίβολο των βωμών που οδηγεί στο κέντρο του οικισμού, θεμέλια κτηρίων και ναών και πήλινα αγγεία, που φαίνεται ότι παράγονταν μαζικά στην αρχαιότητα. Κατά μια εκδοχή εδώ βρισκόταν ο υπαγόμενος στο κράτος των Λινδίων αρχαϊκός Δήμος Κατταβέων.Ιπποτικό φρούριο (στον Απόλλωνα): Διασώζονται ερείπια ισχυρού ιπποτικού φρουρίου, με περιτείχισμα και θολωτές αίθουσες, άλλοτε αρκετά μεγάλου ώστε, βάσει ιπποτικού διατάγματος του Μ. Μαγίστρου Ορσίνι (1 4 7 4), να μπορέσει να φιλοξενήσει και τον πληθυσμό από τα γειτονικά Λάερμα.Αρχαιολογικά ευρήματα (στα Καλαβάρδα): Αρχαϊκοί και κλασικοί τάφοι με πολύτιμα κτερίσματα.Ιπποτικό φρούριο (στα Καλαβάρδα, Άγιος Μηνάς): Ο βυζαντινός μεγαλοκτηματίας Βάρδας ονοματοδότησε το χωριό που πρέπει να δημιουργήθηκε το 1 5 0 6 στη σημερινή θέση.Ιπποτικό φρούριο (στη Σορωνή): Ερειπωμένο σήμερα στο μεγαλύτερο μέρος του.
- Δ.δ. Πλατανίων [ 383 ]
Χωριό με πλήθος πλατανιών, απόσταση 38 χλμ. και πληθυσμό 317 κατοίκους (οι μόνιμοι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τους 100Βρίσκετε στην κεντρική Ρόδο δίπλα στους ανατολικούς πρόποδες του Προφήτη Ηλία και έχει υψόμετρο 798 μ. Τα Πλατάνια βρίσκονται στη πλαγιά του βουνού Προφήτη Ηλία όπου ευδοκιμεί η τραχιά Πεύκη είναι αμφιθεατρικά κτισμένα τα λίγα σπίτια των Πλατανίων. Στην εκκλησία του χωριού που είναι αφιερωμένη στον Αγιο Γεώργιο και κτίστηκε το 1850 υπάρχει ωραίο ξυλόγλυπτο τέμπλο.
http://rouvim.blogspot.gr/2009/01/blog-post.html
- Δ.δ. Σαλάκου [ 607 ]
Το χωριό Σάλακος βρίσκεται 38χλμ μακριά από την πόλη της Ρόδου, χτισμένο στους πρόποδες του δεύτερου ψηλότερου βουνού της Ρόδου, του Προφήτη Ηλία.Η Σάλακος συνδυάζει απόλυτα το βουνό και τη θάλασσα. Προσφέρει μία απίστευτη αίσθηση λόγω της πλούσιας βλάστησης και του καθαρού νερού που ρέει από τις πηγές της. Ένα χωριό με μικρά δρομάκια και σπίτια, λιθόστρωτα δάπεδα και πολλά δέντρα. Η Σάλακος είναι το ιδανικό μέρος για οικογένειες λόγω του κλίματος της. Πολύ κοντά βρίσκεται η παραλία ΚαμείρουΈχει επίσης μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, αφού η κατοίκησή του ανάγεται στα αρχαία χρόνια. Αξίζει να επισκεφτείτε το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία, καθώς και τις βυζαντινές εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Νικολάου.
Κοντά στην πλατεία επίσης λειτουργεί λαογραφικό μουσείο. Αυτό που τραβάει την προσοχή είναι οι πηγές του χωριού. Παλαιότερα γύρω από τη Σάλακο υπήρχαν πολλές πηγές. Τώρα απέμειναν μόνο τρεις: η Νύμφη, το Βρυσί και τα Πηγάδια
ο Προφήτης Ηλίας
Προφήτης Ηλίας – Ο χειμερινός προορισμός του νησιού μαςΟ Προφήτης Ηλίας είναι το 3ο ψηλότερο βουνό της Ρόδου, μετά τον Αττάβυρο και τον Ακραμύτη, με ύψος περίπου στα 800 μέτρα. Παλιό δάσος που υπάρχουν κυρίως κυπαρίσσια και πέυκα αλλά και άλλου είδους δεντρα και λουλούδια. Κοντά στην κορυφή δεσπόζει το Ξενοδοχείο “Έλαφος” και “Ελαφίνα” που χτίστηκαν απο τους Ιταλούς το 1921 και 1932 αντίστοιχα. Δίπλα υπάρχει, δυστηχώς εγκαταλελειμένη, η έπαυλη Ντε Βέκκι (1938) όπου προοριζόταν για θερινή κατοικία του Μουσολίνι σύμφωνα με πληροφορίες.
Απέχει 40 με 45 λεπτά απο την πόλη της Ρόδου και προτείνεται για οικογενιακή βόλτα αλλά καιεξόρμηση με 4Χ4 καθώς η γύρω περιοχή έχει πολύ ωραιές χωμάτινες διαδρομές.
- Δ.δ. Φανών
Το χωριό Φάνες είναι γνωστό από δυο διατάγματα του 1474 και 1479. Από την παραλία του χωριού στα 1480 ο Νεσίχ Πασάς έβγαλε ένα μεγάλο αριθμό στρατού και
ιππικού πριν πολιορκήσει την πόλη της Ρόδου.
Οι άνδρες κάτοικοι αντιστάθηκαν στον εισβολέα ενώ τα γυναικόπαιδα εγκατέλειψαν το χωριό και μετέβησαν στην Λίνδο για την ασφάλεια τους και κλείσθηκαν στο Κάστρο της.Τα καλύτερα και ευφορωτερα των κτημάτων του χωριού τα άρπαξαν οι Τούρκοι και τα εγκατέλειψαν αφού πρώτα μετεφέρθησαν στην πόλη της Ρόδου, τότε παρέδωσαν τα κτήματα στους παλαιοτέρους ιδιοκτήτες αφού πρώτα τους υποχρέωσαν να πληρώσουν ένα είδος φόρου το οποίο λεγόταν «κχιρά».Στην τοποθεσία «Αμαλά» λέγεται ότι υπήρχε μόνιμο παρατηρητήριο από όπου οι παρατηρητές ήλεγχαν νύχτα και μέρα την θαλάσσια περιοχή για την ασφάλεια των κατοίκων από τις συχνές επιδρομές πειρατών οι οποίοι επέβαιναν σε πειρατικά πλοία.Λεγεται οτι η Ωραια Ελενη, πεθανε στις Φάνες. «…Η Ελένη, αποθανόντος πρώτου του Μενελάου, Νικόστρατου και Μεγαπένθην κατέφυγεν εις την Ρόδον, όπου εζήτησεν άσυλον πλησίον της φίλης των νεανικών της χρόνων Πολυξούς, γυναίκας Αργείας, χήρας του Τληπολέμου, όπου ήλπισεν ότι θα εύρισκεν υποστήριξιν. Η Πολυξώ όμως την ηχθρεύετω ως υπαίτιον του Τρωικού πολέμου, κατά τον οποίον έχασε τον σύζυγον της. Την εδέχθει μεν λοιπόν φιλοφρόνως, έστειλεν όμως τάς θεραπαινίδας της, ενώ αύτη ελούετο, μετημφιεσμέναι εις Ερινύς, αι οποίαι την ήρπασαν και την απηγχόνισαν από τινός δένδρου».
Κατά παραλλαγήν του θρύλου τούτου η Ελένη, θύμα παρακρούσεως από το αντίκρισμα των δήθεν Ερινύων ηυτοκτόνησεν απαγχονισθείσα από τινός δρυός, παρά την βάσιν του κορμού της οποίας εφύτρωσε δια πρώτην φοράν το φυτόν ελένιον, το οποίον τρωγόμενον επέφερε τάσιν προς έριδας. Οπωσδήποτε οι Ρόδιοι προς εξιλέωσιν των δια το έγκλημα, ίδρυσαν ιερόν της Ελένης Δενδρίτιδος, εις ανάμνησιν δε της απαγχονισθείσης ετελείτο εορτή κατά την οποίαν ανηρτων από των κλώνων δένδρω μικρας πλαγκώνας (μικρό ομοίωμα ανθρώπου, κούκλα). Άλλως τε γενικώς η λατρεία, και μάλιστα η θεοποίησις της Ελένης ητο πολύ διαδεδομένη.Οι παλαιότεροι πάντως αφηγούνται ότι σε θάμνο ο οποίος ευρίσκετε κοντά στο Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη, οι γυναίκες κρεμούσαν ρούχα που σκοπό είχε να γίνει καλά το άρρωστο παιδί τους.Στον θρύλο που αναφέρουμε παραπάνω, αναφέρεται και ο Παυσανίας.Για το ίδιο θέμα, ο Greves, ο Λεκατσάς και πολλοί άλλοι ερμηνεύοντας τη λατρεία αυτή της Ελένης Δενδρίτιδος τη συσχετίζουν με την ιστορία της Ηριγόνης, της Άρτεμης Απαγχομένης στην Αρκαδία, που δεν είναι άλλο από το πνεύμα του χειμώνα και την πείνα που κρεμιέται στα δένδρα την περίοδο της άνοιξης για να φέρει τη ζωή στους καρπούς.Άλλες λακωνικές μαρτυρίες σχετίζουν την Ελένη με την δενδρολατρία και αναφέρουν ότι το ίδιο γινόταν και στη Ρόδο, όπου η θεά είχε την προσωνυμία δενδρίτις.
Μαρτυρία-ντοκουμέντο: Μοναστήρι Σωτήρα
Η Χακηδεσποινιώ έχτισε το μοναστήρι του Σωτήρος στις Φάνες το 1847.Αργότερα το έδωσε στον βαφτιστικό της, τον Ναστάση τον Χαμουζά, που ήταν τότε και πρόεδρος του χωριού μας, ο οποίος με τη σειρά του το παραχώρησε στη Μητρόπολη της Ρόδου.
