Δήμος Πεταλούδων
Ο Δήμος Πεταλούδων ήταν ένας από τους δέκα δήμους στους οποίους διαιρούνταν διοικητικά η Ρόδος, την περίοδο που ίσχυσε το πρόγραμμα Καποδίστριας. Λειτούργησε την περίοδο 1999 -2010 οπότε και καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στον νέο δήμο Ρόδου. Βρισκόταν στα βορειοανατολικά του νησιού και συνόρευε με τους δήμους Καλλιθέας, Καμείρου και Ατταβύρου. Ο δήμος αποτελούνταν από έξι δημοτικά διαμερίσματα και είχε συνολικό πληθυσμό 12.133 κατοίκους. Έδρα του δήμου ήταν η Κρεμαστή.Στον δήμο περιλαμβάνονταν τα παρακάτω δημοτικά διαμερίσματα και οικισμοί:
- Δ.δ. Κρεμαστής [ 4.585 ]
Η Κρεμαστή είναι κωμόπολη της Ρόδου και ένας από τους μεγαλύτερους οικισμούς του νησιού.
Βρίσκεται 12 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την πρωτεύουσα, στην βορειοδυτική ακτή του νησιού. Ανήκει διοικητικά στον πρώην Καποδιστριακό Δήμο Πεταλούδων Ρόδου ενώ με την διοικητική μεταρρύθμιση του Καλλικράτη (2010-2011) υπάγεται σήμερα, όπως όλοι οι οικισμοί του νησιού, στον νέο ενιαίο Δήμο Ρόδου.Πρόκειται για ένα σύγχρονο τουριστικό οικισμό που έχει αναπτυχθεί κατά μήκος κυρίως του κεντρικού δρόμου που οδηγεί από την Ρόδο στις παραλίες και τα θέρετρα της δυτικής ακτής. Ο πληθυσμός της βάσει της απογραφής του 2001 ανέρχεται στους 4.585 μόνιμους κατοίκους, των οποίων η κύρια ασχολία είναι ο τουρισμός καθώς και η γεωργία..Ο οικισμός έχει μεγάλη κίνηση και πολλούς επισκέπτες, πράγμα που ευνοείται και από την γειτνίαση με το Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρόδου (λιγότερο από 3 χιλιόμετρα δυτικά) και με την κοιλάδα των Πεταλούδων.Το κέντρο της κοσμεί ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου φυλάσσεται η εικόνα της Παναγίας που γιορτάζει τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ παράλληλα πλαισιώνεται από πολιτιστικές εκδηλώσεις και την Πανελλήνια Έκθεση Χειροτεχνίας Κρεμαστής.Σημαντικά αξιοθέατα αποτελούν το Ιπποτικό Φρούριο του Μεγάλου Μαγίστρου Καρέττι, με οικισμό που ιδρύθηκε από τους ιππότες στα μέσα του 15ου αιώνα, καθώς και η Βιβλιοθήκη στην πλατεία της Κρεμαστής.
- Δ.δ. Δαματρίας [ 477 ]
Ένα χωριό που μας θυμίζει την αρχαία θεά Δήμητρα, έχει πληθυσμό 469 ψυχών και απέχει 20
χιλιόμετρα. Δαματρια.Βρίσκετε στο εσωτερικό του νησιού και νοτιοδυτικά της πόλεως Ρόδου. Έχει έναν οικισμό. Τον Καλαμώνα. Μια επίσκεψη σε ένα χωρίο της Ρόδου που άλλαξε αφέντες, αλλά όχι και καρδιά!
20 χιλιόμετρα από τη Ρόδο, ηλιιθυαμος 469. Βαπτίστηκε από το ναό της θεάς Δήμητρας που ελατρεύετο στην περιοχή. Άλλωστε υπήρχε και Δήμος Δαματριέων σία Κλασικά χρόνια, 5ος και 4ος αιώνας π.χ. Οι αρχαίοι Έλληνες Δαματριείς ήταν θαυμαστές και λάτρεις πολλών θεών, όπως όλοι οι Έλληνες των Αρχαϊκών και των Κλασικών Χρόνων. Είχαν τάματα και θυμιάματα, ναούς και βωμούς, αγάλματα και επιτύμβια για το Δωδεκάθεο του Ολύμπου, αλλά και για μικρότερους θεούς, χθόνιους και επουράνιους. Οι θεοί όπως Δίας, Ερμής, Ήφαιστος, Απόλλων και Άρης, είχαν θέση στο Δήμο Δαματριέων και στην καρδιά τους. Αλλά και οι άξιες και ωραίες θεές Ήρα, Αθηνά, Αρτέμιδα, Περσεφόνη, Αφροδίτη και Δήμητρα, είχαν ναούς και τάματα, αφιερώματα και λιβάνια από τους δημότες του μικρού Δήμου Δαματριέων, που ανήκε στο Κράτος της Ιαλυσίας. Όχι μόνο οι μεγάλοι θεοί αλλά και οι μικρότεροι: Διόνυσος, Πάνας, Ασκληπιός, Ήλιος, Άδης, Ορφέας και οι θεότητες, Εσπα, Ερινύες, Μαινάδες, Μούσες, Χάριτες, Ώρες, Μοίρες, Σάτυροι, Σειληνοί και Χάρος, είχαν μέρος από τις προσφορές και τα αισθήματα των Δαματριέων.Εκείνη όμως η θεά που έχει τα μεγαλύτερα τάματα και τις βαθύτερες προσευχές ήταν η θεά Δήμητρα που βάφτισε το χωριό και το Δήμο Δαματριέων με το άγιο όνομα της,Στα 1916, εντοπίστηκε μέσα στην παλιά πόλη της Ρόδου, επιγραφή που αναφέρει λέξεις και φράσεις για τη Δήμητρα και τους Δαματριείς.
- ο Κάτω Καλαμώνας [ 0 ]
- Δ.δ. Θεολόγου [ 856 ]
Ο Θεολόγος βρίσκεται 22 χιλιόμετραΝοτιοδυτικά από την πρωτεύουσα στην Βορειοδυτική ακτή του νησιού και είναι ένα σύγχρονο τουριστικό θέρετρο που έχει αναπτυχθεί κατά μήκος του παραλιακού δρόμου που οδηγεί από την Ρόδο στις παραλίες και τα θέρετρα της Δυτικής ακτής…
- ο Επάνω Καλαμώνας [ 250 ]
- Δ.δ. Μαριτσών
Το χωριό Μαριτσά, χωριό ηρώων και αντιστασιακών πήρε το όνομα του από τον τίτλο ΜΑΡΣΑΛ ,
τον κτηματία της περιοχής . Απέχει 17 χιλιόμετρα από την πόλη της Ρόδου και άξια επισκέψεως είναι τα μοναστήρια Σωτήρας και Κερωνιάτης (Κύρου και Ιωάννη).Η άλλη εκδοχή για την ονοματοδοσία του χωριού είναι πως πάρθηκε προς τιμήν του Ιταλού αξιωματούχου Μαρίτζα (Maritza), υπεύθυνου της τότε Ιταλοκρατούμενης περιοχής, ο οποίος – κατά τις μαρτυρίες των παλαιότερων κατοίκων – αποτελούσε πρόσωπο σεβαστό απο τους ντόπιους καθώς δεν είχε απέναντι τους συμπεριφορά κατακτητή αλλα σχεδόν ως τοπικού προέδρου της μικρής αυτής κοινότητας. Μάλιστα λέγεται ότι ήταν αυτός που πρωτοστάτησε στην δημιουργία του δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης της περιοχής καθώς και άλλων κτιρίων που σώζονται έως σήμερα.Το χωριό – σύμφωνα νε την τελευταία απογραφή (2011 – αριθμεί περί τους 1800 μόνοιμους κατοίκουςΚατα τους θερινούς μήνες αποτελεί δημοφιλή προορισμό καθώς υπάρχουν πολλά παραδοσιακά καφενεία και ουζερί που προσελκύουν αρκετό κόσμο και σε συνδυασμό με το πλακόστρωτο προφίλ της κεντρικής πλατείας δίνει την αίσθηση ότι κάθε μέρα συντελείται ένα μικρό πανηγύρι.
- Δ.δ. Παραδεισίου [ 2.646 ]
Το Παραδείσι βρίσκεται 15 χιλιόμετρα Νοτιοδυτικά από την πρωτεύουσα στην Βορειοδυτική ακτή του
νησιού και είναι ένα σύγχρονο τουριστικό θέρετρο που έχει αναπτυχθεί κατά μήκος του παραλιακού δρόμου που οδηγεί από την Ρόδο στις παραλίες και τα θέρετρα της Δυτικής ακτής με 2.500 περίπου μόνιμους κατοίκους. Το θέρετρο έχει μεγάλη κίνηση και πολλούς επισκέπτες, επειδή βρίσκεται σχεδόν δίπλα στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρόδου (λιγότερο από 1-2 χιλιόμετρα Ανατολικά). Το Παραδείσι είναι ένας πολύ εξελιγμένος τουριστικός οικισμός που προσφέρει τις σύγχρονες ανέσεις του θέρετρου, την ωραία θάλασσα και ταυτόχρονα είναι πολύ κοντά στο αεροδρόμιο και την πόλη της Ρόδου. Στον οικισμό εκτός από το να τριγυρίσετε στα πολλά μαγαζιά και να κάνετε τα ψώνια σας, αξίζει να δείτε τα παραδοσιακά σπίτια του, αρκετά αναπαλαιωμένα κτίρια, ανάμεσα στα οποία και το κτίριο του παλιού Γυμνασίου. Επίσης, θα σας εντυπωσιάσει ο φιλόξενος χαρακτήρας των κατοίκων του οικισμού, που κρατάνε αρκετά πράγματα από τότε που το τουριστικό θέρετρο ήταν ένα απλό χωριό.
Η περιοχή διαθέτει πολλές δυνατότητες για διαμονή, φαγητό, ψώνια κάθε είδους και ψυχαγωγία.Οι πολλοί επισκέπτες, Έλληνες και ξένοι, απολαμβάνουν την τεράστια αμμουδερή και οργανωμένη παραλία που εκτείνεται για περισσότερο από 10 χιλιόμετρα, από την Κρεμαστή Βορειοανατολικά, έως τον Θεολόγο Νοτιοδυτικά. Οι κάτοικοι του οικισμού και της περιοχής γιορτάζουν την γιορτή της Αγίας Μαρίνας στις 17 Ιουλίου με μεγάλο πανηγύρι, το οποίο προσελκύει μεγάλο πλήθος κόσμου, ντόπιους, Έλληνες επισκέπτες και ξένους τουρίστες.Για κάθε περίπτωση ανάγκης θα εξυπηρετηθείτε στο Αγροτικό ιατρείο του οικισμού. Στο χωριό λειτουργεί επίσης αστυνομικός σταθμός. Στην κοντινή Κρεμαστή (3 χιλιόμετρα περίπου Βορειοανατολικά) θα βρείτε Ταχυδρομείο.Η πρόσβαση στο Παραδείσι γίνεται εύκολα από την κοντινή πρωτεύουσα (15 χιλιόμετρα περίπου) με πυκνά και τακτικά δρομολόγια λεωφορείων, με ταξί και ιδιωτικό, ή νοικιασμένο αυτοκίνητο, ή μοτοσικλέτα.
- ο Αερολιμένας [ 213 ]
Ο Κρατικός Αερολιμένας Ρόδου “Διαγόρας” (ή Διεθνές Αεροδρόμιο “Διαγόρας”
Ρόδου) (IATA:RHO,ICAO:LGRP,ΥΠΑ:ΚΑΡΔ) βρίσκεται στη Ρόδο, 16 χλμ νοτιοδυτικά της πόλης της Ρόδου, κοντά στο χωριό Παραδείσι.
Είναι το τέταρτο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Ελλάδας σε συνολικό όγκο επιβατών, με την κίνηση για το 2007 να φτάνει τους 415.166 επιβάτες για πτήσεις εσωτερικού και τους 1.395.021 επιβάτες για πτήσεις εξωτερικού. Ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 28 Ιουνίου 1977, αντικαθιστώντας το ξεπερασμένο για πολιτική χρήση αεροδρόμιο που βρισκόταν μερικά χιλιόμετρα ανατολικότερα, στην περιοχή των Μαριτσών, και το οποίο σήμερα είναι στρατιωτικό με κωδικό ICAO:LGRD. Το δάπεδο στάθμευσης αεροσκαφών καλύπτει συνολική έκταση 110.600 τμ με δυνατότητα στάθμευσης 13 αεροσκαφών, ενώ το κτίριο του αεροσταθμού έχει έκταση 20.753 τμ, με χωρητικότητα 1700 επιβατών, με τα έργα επέκτασης και βελτίωσης να συνεχίζονται. Από το 2000 ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας υποστηρίζεται από ραντάρ προσέγγισης, ενώ υπάρχει και αυτοματοποιημένο σύστημα διαχείρισης σχεδίων πτήσης. Το αεροδρόμιο λειτουργεί όλες τις μέρες και ώρες του χρόνου, ενώ προσφέρονται υπηρεσίες όπως ενοικίαση αυτοκινήτων, στάθμευση αυτοκινήτων, κατάστημα αφορολογήτων ειδών.
- Δ.δ. Παστίδας
Η Παστίδα είναι χωριό της Δημοτικής Ενότητας Πεταλούδων του βόρειου τμήματος του Δήμου Ρόδου.
Αποτελεί το πλησιέστερο προς την πόλη της Ρόδου χωριό και συνορεύει με την Ιαλυσσό, την Κρεμαστή και τα Μαριτσά. Η Παστίδα πήρε πιθανόν το όνομά της επί Τουρκοκρατίας, από τη λέξη “bastida” που σημαίνει φρούριο. Το 2001 ο πραγματικός πληθυσμός του χωριού ήταν 1.803 άτομα, ενώ πλέον αναμένεται πολύ αυξημένος λόγω της οικοδομικής έκρηξης και της εσωτερικής μετανάστευσης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στο χωριό.Ο πολιούχος Άγιος του χωριού είναι ο Άγιος Νικόλαος. Όμως διαθέτει και άλλα μοναστήρια όπως: Άγιος Γεώργιος, Αγία Μαρκέλα, Άγιος Φανούριος, Των Τριών Ιεραρχών, Άγιος Ραφαήλ, Αγία Παρασκευή, Του Σωτήρος. Ο Α.Σ Αστέρας Παστίδας είναι η τοπική ομάδα του χωριού. Στο χωριό δραστηριοποιούνται και άλλοι σύλλογοι όπως: Α.Σ Σότοκαν Καράτε Ρόδου, Πολιτιστικός Σύλλογος Καμάρι, Σύλλογος Γυναικών Παστίδας.
Λέγεται πως η ίδρυση του χωριού πρέπει να τοποθετείται στα 1204, κατά την διάρκεια της Τέταρτης Σταυροφορίας, όταν οι Σταυροφόροι, όλοι Καθολικοί και Δυτικοί, Φράγκοι και Λατίνοι, κατέκτησαν την Ρόδο. Το όνομα του χωριού είναι Λατινικό από την λατινική λέξη BASTIDA που σημαίνει φρούριο. Η πρώτη ιστορική αναφορά για το χωριό Παστίδα και τους κατοίκους του έχουμε σε ένα διάταγμα των Ιπποτών του 1479. Μεγάλος Μάγιστρος τότε ήταν ο γνωστός Μάγιστρος Ντωμπισόν, ο οποίος διαισθανόμενος το μεγάλο κίνδυνο από την Ανατολή εκδίδει ένα διάταγμα, που έλεγε τα εξής: «Σε περίπτωση εχθρική επιδρομής τα χωριά Τριάντα και Κρεμαστή να μείνουν στα φρούρια τους για να φυλάξουν το ναυτικό. Τα χωριά Παστίδα και Μαριτσά να προστρέξουν στο φρούριο της Ρόδου…». Στο χωριό έχουν ανασκαφεί κεραμοσκεπείς τάφοι, όπου φαίνεται να ήταν θαμμένοι οι μη ελεύθεροι κάτοικοι της παρακείμενης Ιαλυσίας. Στις 5 Ιουνίου του 1854 , ο Γάλλος περιηγητής Βίκτωρ Γκέρεν έφθασε στη Ρόδο για να μελετήσει τον λαό και τα χωριά της Ρόδου. Για την Παστίδα, την οποία επισκέφθηκε στο σύντομο χρονικό διάστημα της διαμονής του, αναφέρει τα εξής: « είκοσι πέντε λεπτά πιο πέρα, προς Βορρά, βρίσκεται το μικρό χωριό Παστίδα, που αποτελείται από είκοσι περίπου σπίτια. Είναι στη μέση μιας πεδιάδας και η πεδιάδα αυτή ονομάζεται Καμάρι…».
Στα χρόνια της Ιταλικής κατοχής οι Παστιδενοί υποστήριξαν με θέρμη τους Ιταλούς ως απελευθερωτές από τους Τούρκους στα 1912 και μέχρι να αποκαλυφθεί το κατακτητικό τους πρόσωπο. Στα χρόνια του Αιματηρού Πάσχα του 1919, οι κάτοικοι της Παστίδας διαδήλωσαν και ζητωκραύγασαν υπέρ της ενώσεως με την μητέρα Ελλάδα. Στα 1922 επί Ιταλού διοικητή Μποσδάρη, η Παστίδα μετρούσε 259 κατοίκους, είχε πρόεδρο το γεωργό Γ. Σμαραγδή και διέθετε ένα δημοτικό σχολείο με με 26 μαθητές ,ένα δάσκαλο, τρεις τάξεις και μια εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Στα χρόνια της Δωδεκανησιακής Αντίστασης του 1940-1945, όλοι οι κάτοικοι της Παστίδας, φανερά και κρυφά, πολέμησαν για την ελευθερία της Δωδεκανήσου. Στα 1945, όταν έρχονται οι Άγγλοι και οι Σύμμαχοι στη Ρόδο και στα Δωδεκάνησα, οι χωρικοί της Παστίδας, όπως και των άλλων γύρω χωριών, με τις Ελληνικές σημαίες στα χέρια, κατεβαίνουν στη Ρόδο για να χαιρετήσουν τους Άγγλους και τους Συμμάχους ελευθερωτές. Στα 1961, το χωριό είχε 595 κατοίκους, στα 1981 είχε 1021, στα 1991 είχε 1500.Τα τελευταία χρόνια το χωριό γνωρίζει τεράστια οικοδομική άνθηση και οι κάτοικοι έχουν ξεπεράσει τους 3.000! Για το λόγο αυτό, το χωριό πλέον έχει νέο πρότυπο δημοτικό σχολείο (12θέσιο), ενώ διαθέτει ακόμα καφετέριες, εστιατόρια, fast food, μεζεδοπωλεία κ.λπ.
