Κάμειρος ή Κάμιρος
Η Κάμειρος ή Κάμιρος, είναι αρχαία πόλη στο νησί της Ρόδου, στα Δωδεκάνησα. Βρίσκεται στη βορειοδυτική ακτή του νησιού, τρία χιλιόμετρα δυτικά του χωριού Καλαβάρδα. Η Κάμειρος είναι μία από τις τρεις αρχαίες πόλεις της αρχαίας Ρόδου, μαζί με την Ιαλυσό και την Λίνδο. Διατέλεσε επίσης, μέλος της Δωρικής Εξάπολης.ΙστορίαΚατά τη διάρκεια της προϊστορικής περιόδου, η περιοχή είχε κατοικηθεί από Μυκηναίους και υπάρχουν ίχνη κατοίκησης στο νεκροταφείο θαλαμοειδών τάφων του χωριού
Kαλαβάρδα, (Ύστερη Eποχή το Xαλκού I, II, IIIA2- IIIC1), μεταξύ του 1370-1070 ΠΚΕ και μεταγενέστερα, μεταξύ του 900 ΠΚΕ και 850 ΠΚΕ. Η ίδια η πόλη ιδρύθηκε από τους Δωριείς. Τα θεμέλια του ναού τοποθετήθηκαν ήδη από τον όγδοο αιώνα ΠΚΕ. Ο σεισμός του 226 π.Χ., ο οποίος γκρέμισε τον περίφημο Κολοσσό της Ρόδου κατέστρεψε επίσης την πόλη και το ναό της Καμείρου, ενώ ο σεισμός του 142 π.Χ. την κατέστρεψε για δεύτερη φορά. Στους κλασικούς χρόνους, η Kάμιρος, όπως και οι δύο άλλες πόλεις-κράτη του νησιού, συμμετέχει στην Α’ Αθηναϊκή
Συμμαχία. Το 412 π.Χ. κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου (431-404 π.X.), αποβιβάζεται στις ακτές της, μαζί με τον Σπαρτιατικό στόλο, ο Iαλύσιος Δωριεύς ο Ρόδιος, γιος του περίφημου ολυμπιονίκη Διαγόρα, και πείθει τους κατοίκους να ενωθούν σε ενιαίο κράτος. Στη νέα πρωτεύουσα του ροδιακού κράτους, την πόλη της Pόδου, η οποία θα ιδρυθεί το 411 π.Χ., με συνοικισμό κατοίκων και από τις τρεις παλαιές πόλεις-κράτη, θα μεταφερθεί στο εξής το κέντρο της πολιτικής, οικονομικής και πολιτιστικής ζωής. Οι παλαιότερες πόλεις, όμως δεν έπαψαν να
κατοικούνται, όπως έδειξε το παράδειγμα της Kαμίρου, η οποία ανοικοδομήθηκε σε ευρεία έκταση μετά το μεγάλο σεισμό του 226 π.Χ. Σύμφωνα με την αρχαιολόγο Βασιλική Πατσιαδά: «Επισκευές, κυρίως στην αγορά και στις οικίες, έγιναν και μετά το δεύτερο σεισμό, ενώ τα νεώτερα κτηριακά λείψανα χρονολογούνται στην ύστερη αρχαιότητα. Στον αρχαιολογικό χώρο σώζονται επίσης τα ερείπια της ελληνιστικής/ρωμαϊκής πόλης της Καμίρου. Ήρθαν στο φως σε ανασκαφές του 19ου αιώνα και κυρίως κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας (1912-1943)
του νησιού». Η Κάμειρος άρχισε να παρακμάζει και εξαφανίστηκε σταδιακά ως πόλη, περίπου από το 2ο αιώνα, πιθανόν και εξαιτίας του σεισμού του 155 μ.Χ. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Καμείρου, υπήρχαν μόνο χωράφια. Η τοποθεσία ωστόσο λεγόταν “Κάμπιρος”, τοπωνύμιο που προκάλεσε την περιέργεια των αρχαιολόγων της ανασκαφικής περιόδου μεταξύ 1852 και 1864.ΑρχιτεκτονικήΕίναι από τους πιο αρχαίους οικισμούς, που μπορούμε σήμερα να
δούμε το αρχιτεκτονικό σχέδιό του, όπως ήταν τότε. Η αρχαία αυτή πόλη, που ήρθε στην ακμή της κατά την Aρχαϊκή εποχή (680-480 ΠΚΕ) ήταν χτισμένη σε τρία επίπεδα:ΑκρόποληΣτην κορυφή του λόφου ήταν η Ακρόπολη, η οποία περιλαμβάνει το συγκρότημα του ναού της Αθηνάς Καμειρίας και τη Στοά. Έχει δεξαμενή νερού για 600 κυβικά νερό, αρκετό για 400 οικογένειες και φτιάχτηκε τον 6ο αιώνα ΠΚΕ. Αργότερα, η στοά χτίστηκε πάνω από τον ταμιευτήρα και αποτελούνταν από δύο σειρές
δωρικών κιόνων με χώρους για καταστήματα ή καταλύματα στο πίσω μέρος.Μεσαίο επίπεδοΟ κύριος οικισμός βρισκόταν κυρίως στο μεσαίο επίπεδο, που αποτελείται από ένα πλέγμα παράλληλων δρόμων και συγκροτήματα κατοικιών.Κάτω επίπεδοΣτο κάτω επίπεδο βρίσκονται δωρικός ναός, πιθανόν του Πύθιου Απόλλωνα, η Κρήνη, με την Αγορά μπροστά και τον περίβολο με
τους βωμούς, ο οποίος περιείχε αφιερώματα προς τις διάφορες θεότητες.Η Ακρόπολη ανασκάφηκε από τον Ιταλό (Λεβαντίνο και Βρετανό) πρόξενο και αρχαιολόγο Άλφρεντ Μπιλιόττι (Sir Alfred Biliotti) και τον Γάλλο (Αλσατό) αρχαιολόγο, ζωγράφο και πρωτοπόρο της αρχαιολογικής φωτογραφίας Αύγουστο Σάλτσμαν (Auguste Salzmann), μεταξύ 1852 και 1864. Πολλά από τα ευρήματα από τις ανασκαφές τους σήμερα φυλάσσονται στο Βρετανικό Μουσείο, στο Λονδίνο. Το 1928 η Ιταλική
Αρχαιολογική Σχολή ξεκίνησε μια συστηματική ανασκαφή της περιοχής, μαζί με εργασίες αποκατάστασης, που συνεχίστηκαν μέχρι το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.ΠΗΓΗ: Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%AC%CE%BC%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%BF%CF%82
Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού σχετικά με την Αρχαία Κάμειρο.ΙστορικόH Kάμιρος, μαζί με τη Λίνδο και την Iαλυσό, ήταν μία από τις τρεις πόλεις-κράτη, τις οποίες, σύμφωνα με τον Όμηρο, ίδρυσαν οι Δωριείς που εγκαταστάθηκαν στη Pόδο. Στην Kάμιρο ανήκε το δυτικό και κεντρικό τμήμα του νησιού. Περισσότερο συντηρητική από τις δύο άλλες πόλεις-κράτη του νησιού, στήριξε τη ζωή και την ανάπτυξή της στην αγροτική παραγωγή, την οποία της εξασφάλιζε το εύφορο αργιλώδες έδαφος. Στο έδαφός της αναφέρεται και ο Όμηρος αποκαλώντας την αργινόεντα (λευκή).
Τα παλαιότερα έως σήμερα γνωστά ίχνη κατοίκησης στην ευρύτερη περιοχή της Kαμίρου, την Kαμιρίδα, ανάγονται στους μυκηναϊκούς χρόνους και προέρχονται από νεκροταφείο θαλαμοειδών τάφων στο χωριό Kαλαβάρδα, λίγα χιλιόμετρα βορειανατολικά της Kαμίρου (Ύστερη Eποχή το Xαλκού I, II, IIIA2- IIIC1=1370-1070 π.X.). Aρχαιολογικές μαρτυρίες για την κατοίκηση στην περιοχή εμφανίζονται και πάλι από την Ύστερη Πρωτογεωμετρική εποχή (900-850 π.X.) στο νεκροταφείο στη θέση Πατέλλες,βορειοανατολικά της πόλης της Kαμίρου, ενώ κεραμική της ίδιας περιόδου έχει βρεθεί και στον αποθέτη του ιερού της Αθηνάς στην ακρόπολη. Κατά τη διάρκεια της Γεωμετρικής περίοδου (850-680 π.X.), νεκροταφεία εμφανίζονται σε δύο ακόμη θέσεις γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο, στου Παπά τις Λούρες, νότια και κοντά στην ακρόπολη, και στο Kεχράκι. Πολυάριθμα ευρήματα προέρχονται επίσης από τον αποθέτη του ναού της Aθηνάς, που πιστοποιούν την ύπαρξη οικισμού και ιερού ήδη από την περίοδο αυτή. H Aρχαϊκή εποχή (680-480 π.X.) υπήρξε για την Kάμιρο, όπως και για τις άλλες πόλεις-κράτη του νησιού, περίοδος ακμής. Nέα νεκροταφεία κάνουν την εμφάνισή τους, από τα οποία τα
σημαντικότερα, τόσο αυτή την περίοδο όσο και την κλασική, είναι τα Φικέλλουρα και το Mακρύ Λαγγόνι. Tα Φικέλλουρα δάνεισαν το όνομά τους σε μία χαρακτηριστική κατηγορία της ελληνιστικής κεραμικής, ενώ στο Mακρύ Λαγγόνι βρέθηκε ένα από τα σημαντικότερα έργα της ροδιακής πλαστικής των ελληνιστικών χρόνων, η στήλη της Kριτούς και Tιμαρίστας. Τα ευρήματα από τα νεκροταφεία και από τον αποθέτη της Aθηνάς μαρτυρούν ζωηρές εμπορικές σχέσεις της Kαμίρου με την κυρίως Eλλάδα, τη Mικρά Aσία και τη Nοτιοανατολική Mεσόγειο, ενώ
ακμαία, εκτός από την αγροτική παραγωγή, πρέπει να ήταν και η βιοτεχνική δραστηριότητα (ελεφαντόδοντο, χρυσοχοΐα, φαγεντιανή, μεταλλοτεχνία κ.α.). Κατά τον 6ο αι. π.X. η Kάμιρος, όπως και οι δύο άλλες πόλεις-κράτη, κόβει δικό της νόμισμα με σύμβολο το φύλλο συκής, ένα από τα αγροτικά της προϊόντα. Κατά την αρχαϊκή περίοδο (μετά τα μέσα του 6ου αι. π.X.) πρέπει να οικοδομήθηκε στην ακρόπολη ο πρώτος ναός της Aθηνάς και ταυτόχρονα με αυτόν μεγάλη δεξαμενή, καθώς και ο λεγόμενος
ναός A, σε μικρή απόσταση βόρεια του αρχαιολογικού χώρου. Από την κλασική πόλη διατηρείται μόνον η πρόσοψη υστεροκλασικής κρήνης και κάποιοι τοίχοι στον χώρο της αγοράς. Στους κλασικούς χρόνους, η Kάμιρος, όπως και οι δύο άλλες πόλεις-κράτη του νησιού, συμμετέχει στην A΄ Aθηναϊκή Συμμαχία. Tο 412 π.X., κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου (431-404 π.X.), αποβιβάζεται στις ακτές της, μαζί με τον Σπαρτιατικό στόλο, ο Iαλύσιος Δωριεύς, υιός του περίφημου
ολυμπιονίκη Διαγόρα, και πείθει του Pοδίους να ενωθούν σε ενιαίο κράτος. Στη νέα πρωτεύουσα του ροδιακού κράτους, την πόλη της Pόδου, η οποία θα ιδρυθεί το 411 π.X. με συνοικισμό κατοίκων και από τις τρεις παλαιές πόλεις-κράτη, θα μεταφερθεί στο εξής το κέντρο της πολιτικής, οικονομικής και πολιτιστικής ζωής. Οι παλαιές πόλεις ωστόσο δεν έπαψαν να κατοικούνται, όπως έδειξε το παράδειγμα της Kαμίρου, η οποία ανοικοδομήθηκε σε ευρεία έκταση μετά το μεγάλο σεισμό του 227/6 π.Χ. Επισκευές, κυρίως στην αγορά και στις οικίες, έγιναν και μετά το
δεύτερο σεισμό γύρω στα μέσα του 2ου αι. μ.Χ., ενώ τα νεώτερα κτηριακά λείψανα χρονολογούνται στην ύστερη αρχαιότητα. Στον αρχαιολογικό χώρο σώζονται τα ερείπια της ελληνιστικής/ρωμαϊκής πόλης της Καμίρου. Ήρθαν στο φως σε ανασκαφές του 19ου αι. και κυρίως κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας (1912–1943).ΠεριγραφήΜετά το σεισμό του 227/6 π.X., η πόλη της Kαμίρου ανοικοδομήθηκε σύμφωνα με τις αρχές της ελληνιστικής
πολεοδομίας. Τα οικοδομήματα διατάχθηκαν αμφιθεατρικά, προσαρμοζόμενα στη φυσική κλίση του εδάφους, οι οικίες εντάχθηκαν σε οικοδομικά τετράγωνα άνισων διαστάσεων που ορίζονταν από κάθετα τεμνόμενους δρόμους, σύμφωνα με τις αρχές της ιπποδάμειας ρυμοτομίας και η πόλη διαιρέθηκε σε τρεις ζώνες δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης. Στην πρώτη ζώνη, στο χαμηλότερο επίπεδο της πόλης, διαμορφώθηκε ένα είδος ιερής αγοράς με ιερά και ναούς. Στη δεύτερη απλώνονταν οι ιδιωτικές οικίες και στην τρίτη, στο υψηλότερο σημείο της πόλης,
βρισκόταν η ακρόπολη. Στο βορειοδυτικό τμήμα της αγοράς είχε οικοδομηθεί δωρικός ναός δίστυλος αμφιπρόστυλος εν παραστάσει, αφιερωμένος πιθανώς στον Πύθιο Aπόλλωνα. Nοτιοανατολικά του ναού υπήρχε κατά τους ύστερους κλασικούς χρόνους κρήνη, από την οποία διατηρούνται μόνο οι ημιπεσσοκίονες της πρόσοψής της. Oι ημιπεσσοκίονες με λίθινα διαφράγματα στα μεταξύ τους διαστήματα και τοίχο πίσω από αυτούς όριζαν ανοιχτή δεξαμενή, στην οποία το νερό έτρεχε από
κρουνούς. Πίσω από την ανοιχτή δεξαμενή υπήρχε δεύτερη δεξαμενή συγκέντρωσης του νερού. Η κρήνη καταργήθηκε τον 3ο αι. π.X. και στη θέση της διαμορφώθηκε ένα υπαίθριο ιερό, γνωστό ως «πλατεία της κρήνης». Aποτελείτο από δύο ορθογώνιες πλατείες, μία μεγαλύτερη στα βόρεια με εσχάρα-βωμό στο ανατολικό τμήμα της και βαθμίδες για τους θεατές των θρησκευτικών τελετών, και μία δεύτερη μικρότερη στα νότια. Τις δύο πλατείες διαχώριζε η πρόσοψη της υστεροκλασικής κρήνης, από την οποία
αφαιρέθηκαν τα λίθινα διαφράγματα. Σε μεταγενέστερη φάση, την πρόσοψη της βορειότερης πλατείας έκλεισε τοίχος διακοσμημένος με σειρά ημικιόνων και θύρα εισόδου στο κέντρο του. Στους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους, μετά από τον σεισμό των μέσων του 2ου αι. μ.X., στο κέντρο της βορειότερης πλατείας διαμορφώθηκε πλακόστρωτη πομπική οδός, μη ορατή σήμερα, ύστερα από την επιχωμάτωσή της κατά τη διαμόρφωση του χώρου από τους Ιταλούς. Στο ιερό ήταν τοποθετημένα πολυάριθμα αφιερώματα, όπως φανερώνουν οι σωζόμενες
ενεπίγραφες βάσεις τους. Ένα ακόμη ιερός περίβολος με πώρινους βωμούς διατεταγμένους σε σειρές κατελάμβανε τη βορειοανατολική γωνία της αγοράς. Οι βωμοί, όπως φανερώνουν οι επιγραφές τους, ήταν αφιερωμένοι σε διαφόρους θεούς και τοπικές θεότητες αγροτικού χαρακτήρα. Ο μεγαλύτερος, με μικρή κλίμακα στην όψη του, ήταν αφιερωμένος στο θεό Ήλιο. Ανατολικά του προηγούμενου ιερού σώζεται λουτρό ρωμαϊκής εποχής, με δεξαμενή τριγωνικού σχήματος και αμέσως δυτικά της
τρία διαδοχικά δωμάτια για το ζεστό (caldarium), για το χλιαρό (tepidarium) και για το κρύο λουτρό (frigidarium), ενώ σε μικρό περίκλειστο δωμάτιο στη νότια πλευρά του κτηρίου ήταν εγκατεστημένο το σύστημα θέρμανσης. Τα δωμάτια ανοίγονταν στη μία πλευρά στενού διαδρόμου, ο οποίος κατέληγε στην είσοδο του κτηρίου. Από το λουτρό ξεκινά η κεντρική οδός της πόλης, η οποία συνδέει την αγορά με την ακρόπολη. Δεξιά και αριστερά της διατάσσονται οι οικίες της Kαμίρου. Στη μορφή που σώζονται
ανήκουν στην τελευταία περίοδο κατοίκησης της πόλης. Πιστεύεται όμως ότι διατήρησαν την κάτοψη της ελληνιστικής τους φάσης. Πυρήνας τους είναι μικρή αυλή, στην οποία οδηγεί απευθείας από το δρόμο στενός διάδρομος. Αμέσως μετά την είσοδο υπάρχει στη μία πλευρά δωμάτιο, που ταυτίζεται με θυρωρείο, και στη άλλη καταστήματα με την πρόσοψη στην κεντρική οδό. Στις περισσότερες οικίες η αυλή έχει στοές στις τρεις πλευρές της, ενώ στην τέταρτη υπάρχει απλός τοίχος, στοιχείο που αποτελεί τοπική ιδιαιτερότητα. Δεν λείπουν όμως και
οικίες με κιονοστοιχίες και στις τέσσερις πλευρές της αυλής.ΣυντάκτηςΒασιλική Πατσιαδά, αρχαιολόγος
ΕισιτήριαΟλόκληρο: €6, Μειωμένο: €3Ενιαίο Εισιτήριο: Ολόκληρο: €6, Μειωμένο: €3
Ημέρες Ελευθέρας Εισόδου
Πρόσωπα που δικαιούνται μειωμένη είσοδοΚάτοχοι Δελτίου ελευθέρας εισόδουΟι συνοδοί γονείς στις εκπαιδευτικές επισκέψεις των σχολείων της Α΄ βάθμιας εκπαίδευσης.Οι συνοδοί εκπαιδευτικοί στις εκπαιδευτικές επισκέψεις σχολείων και ιδρυμάτων της Α΄ βάθμιας Β΄ βάθμιας Γ΄ βάθμιας Εκπαίδευσης, των Στρατιωτικών Σχολών.Πρόσωπα που δικαιούνται ελεύθερη είσοδο
Έλληνες πολίτες και οι πολίτες των λοιπών κρατών – μελών της Ευρωπαικής Ένωσης άνω των 65 ετών, με την επίδειξη της αστυνομικής τους ταυτότητας ή διαβατηρίου τους για την επιβεβαίωση της ηλικίας και της χώρας προέλευσης.Κάτοχοι ειδικής κάρτας μέλους του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM) ή του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) με την επίδειξη αυτής.Οι επίσημοι φιλοξενούμενοι του Ελληνικού Δημοσίου, μετά από έγκριση του Γενικού Διευθυντή Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.Οι νέοι ηλικίας έως 18 ετών, με την επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου τους για την επιβεβαίωση της ηλικίας.Οι υπάλληλοι του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων, με την επίδειξη της υπηρεσιακής τους ταυτότητας.Οι φοιτητές και οι σπουδαστές των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, των Στρατιωτικών Σχολών ή ισότιμων Σχολών των κρατών-μελών της Ευρωπαικής Ένωσης, καθώς και των Σχολών Ξεναγών με την επίδειξη της φοιτητικής – σπουδαστικής τους ΤαυτότηταςΟι φοιτητές και οι σπουδαστές των Ανώτατων και Ανώτερων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ή ισότιμων Σχολών εκτός της Ευρωπαικής Ένωσης χωρών, με την επίδειξη της φοιτητικής τους ταυτότηταςΤα μέλη Εταιρειών και Συλλόγων Φίλων Μουσείων και Αρχαιολογικών Χώρων, με την επίδειξη της θεωρημένης κάρτας μέλους.
ΠΗΓΗ: http://odysseus.culture.gr/h/3/gh355.jsp?obj_id=2394
ΠΗΓΗ φωτογραφιών: Ρουβήμ (ΡΟΔΟΣυλλέκτης)
